فیلمهای آموزش بازاریابی هاروارد

میزگرد این شماره: کاتلر در مارکتینگ تری چه می‌گوید؟

شرکت‌کنندگان در میزگرد:
دکتر کامبیز حیدرزاده
حمیدرضا ایرانی
پرویز درگی






فایل صوتی میزگرد / گفتگو :
فایل صوتی میزگرد این شماره دردست آماده سازی است.
چکیده مجله :

 سرمقاله
سال 1391؛ کدام استراتژی برای کدام شرکت سودمند است؟ (پرویز درگی..........4)

 

اخبار بازاریابی
بازار خبر..................................6
- مجله‌ي مطالعات مديريت ايرانيان
- شرايط و هزينه‌ي ثبت‌نام سمينار بين المللي بازاريابي كاتلر
- برگزار شد: سومين سمينار انجمن علمي بازاريابي ايران
- دكتر وفا غفاريان، استاد ممتاز استراتژي ، آسماني شد
- 10 بليت ورودي رايگان، جايزه‌ي سمينار بين‌المللي بازاريابي كاتلر‌
- نشان قلب هوندا براي خدمات سفارشي مشتريان
- پليس "ضد مارك" المپيك و سياست محوطه‌ي پاك‌
- تصميم آمازون براي افتتاح اولين فروشگاه غير مجازي خود
- استارباكس براي گسترش حضور در امريكاي مركزي به كاستاريكا مي رود
- رفتار خريد سياهپوستان امريكايي به گزارش نيلسون‌
- چشم شركتهاي آسيايي به بازار اروپا‌
- افزايش 11 درصدي درآمد خالص مك دونالد در سه ماهه‌ي آخر سال
- بازاريابيان المپيك 2012 به دنبال بهترينها
- اندازه‌گيري فعاليتهاي روزانه و ورزشي با دستبند جديد نايكي
- تأكيد سامسونگ بر مسئوليت اجتماعي
- تجهيز رستورانهاي مك دونالد با وسايل بازي كودكان و ايجاد شغلهاي جديد‌
- پيش بيني صنعت تله كام در سال 2012‌
- پرداخت هزينه‌ي اضافه كاري كارگران نايك
- آماه‌سازي سيستم بي‌سيم بريتانيا براي المپيك 2012‌
- فراخوان 146 هزار اتومبيل كيا به سبب نقص در ايربگ
- آسدا جنگ سوپرماركتهاي محله اي را تشديد مي‌كند
- سرمايه گذاري 5 ميليون دلاري پراكتراندگمبل‌ در ورزش جوانان‌و كمپين مادران
- اسپانسري ورزشي در خط سرعت پيش مي‌رود
- ضرر تسكو در برابر كرفور هيچ است
- جوانان اتومبيلهاي برقي را ترجيح مي‌دهند
- پنير شكلاتي محصول جديد كرافت با كادبري
- كمپين جديد ريبوك براي كسب جايگاه آمادگي جسماني در جهان
- نمايش آگهي تلويزيوني لكسوس در سوپرباول‌
- كادبري محبوبترين برند مواد غذايي انگليس شناخته شد‌
- جريمه‌ي سنگين هواپيمايي اسپريت به‌خاطر رسيدگي نكردن به شكايات مسافران معلول‌

میزگرد
گفتگو با دكتر كامبيز حيدرزاده، حميدرضا ايراني، پرويز درگي؛ كاتلر در ماركتينگ تري چه مي‌گويد؟ (احمد آخوندی – محسن جاویدمؤید........12)
چکیده: "ماركتينگ تري" اثري است از كاتلر و همكارانش در اندونزي به نامهاي هرماوان جاكارتايا، و ايوان سيتياوان؛ كتابي كه انتشارات جان وايلي آن را در سال 2010 چاپ و توزيع كرد.
"ماركتينگ‌تري" اقبال آن را داشته تا به زبانهاي اسپانيولي، چيني، كره‌اي، و فارسي ترجمه شود. اين كتاب هنوز به زبانهاي روسي، پرتغالي و فرانسوي ترجمه نشده، در حالي كه تا كنون 5 ترجمه از اين كتاب را 5 ناشر ايراني منتشر كرده يا در دست چاپ دارند.جالب آنكه چند ترجمه‌ي ديگر نيز از اين كتاب از سوي دانشگاههاي كشور در اولويت چاپ قرار گرفته است.
"نسل سوم بازاريابي" با ترجمه‌ي حميدرضا ايراني و همكارش از سوي انتشارات آريانا قلم، "نسخه‌ي سوم بازاريابي" با ترجمه‌ي دكتر كامبيز حيدرزاده از سوي انتشارات سيته، "بازاريابي 3" با ترجمه‌ي دكتر عبدالحميد ابراهيمي و همكاران از سوي انتشارات افق دانش (با همكاري سازمان مديريت صنعتي، نمايندگي آذربايجان)، "عصر سوم بازاريابي" با ترجمه‌ي دكتر هرمز مهراني از سوي انتشارات رسا، و ترجمه‌ي دكتر رضا شافعي از سوي انتشارات دانشگاه كردستان، عناوين برخي از ترجمه‌هايي است كه در ايران از كتاب ماركتينگ ‌تري منتشر شده يا در حال انتشار است.
اقبال بلند كتاب" ماركتينگ‌ تري" با اين 5 ترجمه در ايران سبب شد تا ميزگردي در اين‌ باره برگزار شود. پس از هماهنگيهاي صورت گرفته نهايتاً آقايان ايراني و دكتر حيدرزاده در جلسه حضور يافتند. پرويز درگي، ميزبان كاتلر در ايران، اين گفتگو را اجرا كردند. در پي، حاصل گفتگوهاي اين ميزگرد را مي‌خوانيد.

تئوریهای بازاریابی
استيفن براون و ديدگاههاي انتقادي وي بر كاتلر (امین اسداللهی ............20)
چکیده: كاتلر، برجسته‌ترين متفكر جهاني، منتقداني تيزبين دارد؛ از جمله استيفن براون، با ديدگاه بازاريابي پست مدرن (Post Modern Marketing).
طرح ديدگاه منتقدان كاتلر نظير استيفن براون، كمك مؤثري است تا ديدگاههاي بازاريابي در ايران از محدوده‌ي يك مكتب بازاريابي فراتر رود. "توسعه مهندسي بازار" پذيراي ديدگاههايي است كه به رونق بازاريابي ايران به لحاظ علمي و حرفه‌اي بينجامد.
گفتني آنكه استيفن براون، استاد تحقيقات بازاريابي دانشگاه اولستر ايرلند شمالي و استاد مدعو بازاريابي در مدرسه‌ي كلوگ وابسته به دانشگاه نورث وسترن است و از صاحبنظران بلندآوازه‌ي بازاريابي در جهان به شمار مي‌رود.
شايان ذكر است مقاله‌ي حاضر به عنوان يكي از مقاله‌ها‌ي برگزيده، از ميان مقالات دريافتي، از سوي دبيرخانه‌ي سمينار بين‌المللي بازاريابي كاتلر كانديداي جايزه‌ي بليت ورودي رايگان براي سمينار بين‌المللي بازاريابي كاتلر 55 خرداد 1391) شده است. نتيجه‌ي نهايي انتخاب مقالات برتر، 20 ارديبهشت ماه 1391 اعلام خواهد شد.

تازه های بازاریابی
مدلهاي بازاريابي ‌(محمدرضا حسن‌زاده جوانیان..............24)
چکیده: "بازاريابي" دست‌كم در كتابهايي كه از كاتلر سراغ داريم، عمدتاً با واژگان و عبارتهاي مرتب و منظمي تدوين شده كه مطالعه‌ي آن نسبتاً ساده است. كافي است با حوصله متن را بخوانيد. از فرمولهاي پيچيده و حتي فرمولهاي ساده تقريباً هيچ خبري نيست. اين ساده‌نويسي يك فضيلت تام و تمام است كه كاتلر و همكار برجسته‌اش گري آرمسترانگ بدان نائل شده‌اند؛ تشريح موضوعات در ساده‌ترين عبارات بدون پيچيدگيهاي فني و البته توأم با هوشمندي، نوآوري، و خلاقيت.
با وجود اين، بازاريابي مستلزم نگاه فني، آميخته با رياضيات، علوم تازه‌ي تكنولوژيك، و مدلهاي تصميم‌گيري است كه گريزي از آن نيست. بدون اين دانش، پيش‌بيني بازارها در شرايط به شدت مبهم و اشفته امكان ندارد. كتاب مدلهاي بازاريابي در تكميل آن كتابها، بر پايه‌ي مدلهاي كمّي است تا تصميم‌گيريهاي مديريتي را در بازارها مهيا سازد.
شايسته‌ي تكرار است همواره درباره‌ي "رفتار مصرف‌كننده" و "مدلهاي خريد سازماني" در كتابهاي متعدد صحبت شده است اما اگر بخواهيم به صورت ريز، دقيق، و عيني آن را بررسي كنيم، چاره‌اي نيست بجز آنكه در پرتو مدلهاي كمّي مبتني بر ابزارهاي متنوع، رفتار مصرف‌كننده و مدلهاي خريد سازماني به‌صورت عيني محاسبه شود. فارغ از آن، "بازگشت سرمايه در بازاريابي" موضوعي است كه در كتابهاي ديگر به‌صورت موجز و كوتاه بدان پرداخته شده، اما كتاب "مدلهاي بازاريابي" كوشيده است تا با محاسبات دقيق، بازگشت سرمايه را در بازاريابي براي مديران تشريح كند؛ به گونه‌اي كه اگر اين بازگشت مثبت بود، بتوانند هزينه‌هاي فراواني را براي بازاريابي اختصاص دهند و با اطمينان بدانند كه اين هزينه‌ها، سرمايه‌گذاري است.

بانکها و خدمات مالی
دگرگون‌گريزي و تأثير آن بر مشتريان خدمات مالي (علی سلیمانی بشلی..............26)
چکیده: آدمي معجوني است پيچيده. زماني كه يكنواختيها بر وي غالب شود، همچنان ترجيح مي‌دهد اقدامي نكند، اما در زماني ديگر بر آن است تا از اساس طرحي نو دراندازد و بسياري از يكنواختيها را در هم فرو ريزد.
مشتريان خدمات مالي عمدتاً و به دلايلي از دگرگوني و تغيير گريزانند؛ چرا كه بار مسئوليت آنان را افزون مي‌كند.
مقاله‌ي حاضر در پي تحليل اين موقعيتها است؛ چرا افراد تمايلي ندارند تا سهامي را كه هديه گرفته‌اند بفروشند، و يا چرا در پي تغيير مديران، مدير جديد همچنان سهام سرمايه‌گذاري‌شده‌ي شركت را نگه مي‌دارد، بي‌آنكه در پي سرمايه‌گذاري جديدي باشد، و يا...

روانشناسی مالی
سازه‌هاي برند در روايت مصرف‌كننده‌ (سمیه سادات مکیان...........28)
چکیده: جرج الكساندر كِلي (متولد 1905) نافذترين روانشناس امريكايي است كه بسياري از متفكران بازاريابي نظير جرالد زالتمن و كاتلر وامدار ديدگاههاي درخشان اويند.
جرالد زالتمن، استاد دانشگاه هاروارد با ارائه‌ي تازه‌ترين تكنيك تحقيقات بازار در روش زي‌متد ‌(zmethod) تحت نفوذ ژرف كِلي قرار دارد. براي درك آثار كِلي كافي است نخست ديدگاههاي زالتمن مطالعه شود كه به صراحت از كِلي و پايه‌هاي نظري وي در تئوريهايش مي‌گويد. درباره‌ي كاتلر نيز كافي است به كتاب ماركتينگ‌تري3.0) ‌‌marketing ) مراجعه شود كه كاتلر براي مثال از برند استوري‌‌ (brand story) ياد مي‌كند.
جرج كِلي در ايران كاملاً ناشناس است. تاكنون كتابي از او در ايران چاپ و منتشر نشده است.اين در حالي است كه بتازگي اقبال فراواني از سوي پژوهشگران بازار و محققان بازاريابي به سوي كِلي و نظريه‌هاي او آغاز شده است.
بر پايه‌ي ديدگاه كِلي، ذهن فعال است و نه منفعل، و بر اين اساس يك فكر همچون طرحي است كه بر جهان فرا افكنده مي‌شود. ذهن آينه‌اي منفعل نيست بلكه، منبع فعالي است كه به ادراك، مفاهيم، احساسات و ساير امور رواني ما شكل مي‌دهد. نظريه‌ي سازه‌هاي شخصي كِلي، فعاليت شخصي را به منزله‌ي يك متن يا يك حكايت لحاظ مي‌كند. به بيان دقيقتر، فعاليت فرد به منزله‌ي اجراي حكايتي است كه وي آن را پرداخته است. براي شناختن رفتار فرد بايد به معاني يا سازه‌هاي زيرساز اين رفتار توسل جست؛ زيرا رفتار فرد تابعي از اين معاني يا سازه‌ها است.
روش خزانه‌ي ساختارهاي نقش كه كِلي آن را مطرح كرد يك تكنيك مؤثر است كه مي‌توانيم حتي زماني كه نمونه‌هاي اندكي براي مقايسه داريم، از آن بهره‌مند شويم. بر پايه‌ي اين تكنيك مي‌توان تعداد زيادي ساختار را در زبان مصرف‌كننده كشف و قياس كرد.
جرج كِلي نخست در فيزيك و رياضيات ليسانس گرفت. اما بعدها مسائل اجتماعي توجه او را به خود جلب كرد و جامعه‌شناسي خواند. در سال 1931 دكتري خود را در روانشناسي گرفت. اين متفكر برجسته، در شكل‌گيري حوزه‌ي روانشناسي باليني بعد از جنگ دوم جهاني اهتمام ارزشمندي داشت و صاحب افتخارات متعددي شد؛ نظير رياست بخش باليني و مشاوره‌ي انجمن روانشناسي امريكا و رياست هيأت مديره‌ي آزمايندگان در روانشناسي حرفه‌اي. كِلي در سال 1967، جهان را بدرود گفت.
در نبود كتابهاي ترجمه شده از كِلي، مطالعه‌ي اين اثر و مقاله‌ي توسعه مهندسي بازار با عنوان "كاربرد تئوري جرج كِلي؛ تحليل تبليغ تلفن همراه سامسونگ" (شماره‌ي 22، آذر و دي 1390، صفحات 42 و 43) پيشنهاد مي‌شود.

بازاریابی ورزشی
المپيك 2012 لندن؛ از فرصت‌يابي برندها تا بازيهاي سياسي (وجیهه طالبی...........32)
چکیده: المپيك 2012‌ لندن يك فرصت استثنايي است؛ 883 ميليون دلار ارزش اسپانسري دارد، هفت هزار قرارداد سرمايه‌گذاري مستقيم و 75 هزار قرارداد غيرمستقيم ظرفيت آن است. حاميان و بازيگران اصلي آن شركتهاي بزرگ بين‌المللي هستند نظير گوگل، مك‌دونالد، ايسر، پاناسونيك، سامسونگ، امگا، و نوكيا.
بازيگران اصلي با كدام ظرفيت ميليون دلاري و به چه شكل و طريقي در بازيهاي المپيك ايفاگر نقش خود هستند، موضوعي است كه اين اثر آن را دنبال مي‌كند.
تأسف‌آور آنكه برخي مستندات نشان مي‌دهد تا چه حد بازيهاي المپيك در مظان اتهامات سياسي هستند.

تکنیکهای بازاریابی
تكنيكهاي بازيگري در بازاريابي(امیر شفقی...........36)
چکیده: "بازاريابي" در پرتو رشته‌هاي متنوع علوم، فربه‌تر مي‌شود.
"بازيگري" يكي از اين رشته‌هاي علوم است كه مي‌تواند خدمات متنوعي را در اختيار بازاريابي و بازاريابان قرار دهد و آنانكه خود را به اين رشته و تكنيكهاي آن مجهز سازند، به احتمال قدرت بيشتري در بازاريابي خواهند داشت و در مواقع لزوم، با بهره‌گيري از آن مي‌توانند نتيجه‌ي مطلوبتري به دست آورند.
اثر حاضر با نگاهي متفاوت، تكنيكهاي بازيگري را معرفي كرده است تا به مدد بازاريابي بويژه بازاريابان آيد.
اين تكنيكها كدامند؟ و چگونه و چه مواقعي بازاريابان مي‌توانند از آنها بهره‌مند شوند؟ اينها پرسشهايي است كه اثر حاضر با ظرافت به آنها پاسخ داده است.

بازاريابي حسي (مطالعات موردي)
10 كمپين بازاريابي حسي به‌يادماندني (اعظم احمدی ....................40)
چکیده: "بازاريابي حسي" در شماره‌هاي پيشين در شركتهاي متعددي نظير شل، بانك اچ‌بي‌سي، سامسونگ، ال‌جي، باشگاه آرسنال و... جستجو شد. در اين شماره با مجموعه‌اي متنوع از كمپينهاي بازاريابي آشنا خواهيد شد كه از "بازاريابي حسي" استفاده مي‌كنند.
نگاه هوشمندانه و خلاق كمپينهاي بازاريابي در استفاده از روش "بازاريابي حسي" مي‌تواند براي صاحبان كالاها و خدمات در ايران، الهام‌بخش تبليغات تازه‌اي باشد كه شهروندان را مجذوب خود كند. فراتر از آن، كتاب "بازاريابي حسي" اثر شاز اسميلانسكي با ترجمه‌ي پرويز درگي و محمد سالاري از انتشارات رسا معرفي مي‌شود كه در 376 صفحه همراه با مثالهاي متنوع، شيوه‌ي به‌كارگيري اين روش انقلابي را در تبليغات تدوين كرده است.

داستان شرکتها
فابر -كستل؛ كسب‌وكار خانوادگي 250 ساله(‌دكتر امير سيدي /‌ الهام حسني...........42)
چکیده: فابر كستل با سابقه‌ي 250 ساله، يك كسب‌وكار خانوادگي است كه هنوز 8 نسل پي در پي تداوم دارد.
جالب است بدانيد به گواه نوشته‌هاي پيتر دراكر، كمتر از 30 درصد شركتهاي خانوادگي تا نسل دوم دوام مي‌آورند؛ تنها 10 درصد به نسل سوم مي‌رسند و فقط 4 درصد مديريت نسل چهارم را تجربه مي‌كنند. با اين حساب، فابر كستل در زمره ي استثنايي‌ترين استثناهاي دنيا است.
موفقيت شركتهاي بزرگ اتفاقي نيست و فابر كستل يكي از اين شركتها است. مطالعه‌ي داستان فابر كستل مي‌تواند بسيار آموزنده باشد؛ چرا كه ما در ايران در كسب‌وكارهاي خانوادگي چندان موفق نبوده‌ايم.
آسيب‌شناسي عدم موفقيت شركتهاي ايراني كه با روش كسب‌وكار خانوادگي اداره مي‌شوند، از موضوع اين مقاله خارج است ولي با مراجعه به اين اثر درمي‌يابيم كه بخشي از موفقيتهاي فابر كستل، حاصل تعهداتي است كه خود را پايبند به آن مي‌داند، همچنين استراتژيهايي است كه فابر كستل آن را دنبال مي كند.
اين تعهدها كدامند؛ كدام استراتژيها سبب موفقيت فابر كستل شده‌اند و برخي پرسشهاي ديگر را درباره‌ي كاميابيهاي فابر كستل در اين مقاله بخوانيد.

منابع انسانی
نگرش شركتهاي درحال تغيير به بانوان (محمد سالاری / لیلا سالاری................46)
چکیده: كافي است نگاهمان را تغيير دهيم. از پنداره‌هاي كليشه‌اي فاصله بگيريم. به اين ترتيب درمي‌يابيم كه "شايسته‌سالاري" مي‌تواند ملاك مطلوبي براي تعيين صلاحيتها باشد.
مهم نيست فرد انتخاب شده براي پذيرش سمتهاي مديريتي، مرد است يا زن؛ با وجود اين، بخش قابل توجهي از مجلات معتبر مديريتي دنيا در اين باره مقالات متنوع و گسترده‌اي چاپ و منتشر مي‌كنند. همچنان نيز در اين باره نقدهاي متنوعي درج مي‌شود بي‌آنكه به "اصل شايسته‌سالاري" توجه بايسته‌اي شود.

توزیع
نكات كاربردي در راه اندازي شبكه‌ي توزيع؛ (مهندس سعید صمدی.....................48)
چکیده: پيتر دراكر، بزرگ آموزگار مديريت، براين باور است كه بزرگترين تغييرات در روشهاي توليدي و مصرف ايجاد نخواهد شد بلكه، در كانالهاي توزيع اتفاق خواهد افتاد. انتخاب كانالهاي توزيع مناسب، متقاعد كردن آنها به منظور عرضه‌ي كالا و ترغيب آنها براي كار كردن با شما به عنوان يك شركت، چالش عمده‌اي به شمار مي‌آيد.
فيليپ كاتلر توصيه‌ي اكيد دارد كه شركتها بايد به طور مداوم و مستمر درباره‌ي راهكارهاي مختلف توزيع محصولات خود بينديشند؛ اتفاقي كه در اين‌ باره در شركتها كمتر رخ مي‌دهد، دورانديشي است و در نهايت، ديرانديشي جايگزين دورانديشي مي‌شود.
ويژگي ممتاز اين اثر در نگاه عملياتي به توزيع و موضوعات متنوع آن است. نگاهي كه قابليت اجرايي آن را مي‌توان در عمل آزمود و نتايج و منافع آن را وارسي كرد.

خرده فروشی
بررسي و نوع‌شناسي فروشگاههاي خرده‌فروشي (بخش اول (وحید نثائی.....................54)
چکیده: "خرده‌فروشي در ايران" بنا به دلايلي از جمله سبك زندگي شهروندان به شدت جدّي شده است. گواه آن نيز تأسيس روزافزون مراكزي با نامهاي گوناگون است. اين در حالي است كه هنوز درباره‌ي خرده‌فروشي اطلاعات فراواني نداريم.
گاه سخن از سوپرماركت مي‌شود در حالي كه با فروشگاه يا فروشگاههايي روبه‌روئيم كه در مقياسي بزرگتر از فروشگاه محلي است. يا سخن از فروشگاه محلي مي‌شود، در حالي كه صرفاً با مقياسي بزرگتر از خواربارفروشي روبه‌روئيم بي‌آنكه خدمات مورد نظر يا استانداردهاي خاص آن رعايت شده باشد.
"بررسي ريخت‌شناسي فروشگاه خرده‌فروشي" از آن رو اهميت دارد كه مي‌توان با توجه به استانداردها و شاخصهاي اصلي اين تفكيك را انجام داد.
در اين شماره با تنوعي از فروشگاههاي خرده‌فروشي آشنا مي‌شويم. در شماره‌ي آينده همچنان موضوع دنبال خواهد شد.

فروش
چگونگي افزايش اثربخشي نامه‌هاي فروش (ستیلا باسقی.....................58)
چکیده: "نامه‌هاي فروش" بايد بتوانند بفروشند. در غير اين صورت، نامه‌هاي زيبا، واژگان فاخر، عبارات درخشان براي كسب‌وكار سودي ندارند. اما چگونه مي‌توان چنين نامه‌هايي نوشت تا ميزان فروش را افزايش دهند؟‌
پاسخ اين پرسش را در نكات كليدي ده‌گانه‌اي جستجو كنيد كه در متن به آنها اشاره شده است.
افزون بر آن، راهنمايي مي‌كند كه مقدمه بايد حاوي چه موضوعاتي باشد، پيشنهاد شما دربردارنده‌ي چه منافعي باشد، و در نهايت بخش پاياني نامه‌ي فروش چگونه بايد تدوين و خاتمه يابد.

بازار كتاب
تازه‌ترين كتابهاي بازاريابي و فروش....................................................................60
- روان‌شناسي رنگها در بازاريابي و فروش
- تبليغات شگفت انگيز
- بازاريابي خدمات بانكي
- نقشه‌ي ذهن مشتري
- مديريت بازاريابي جهاني
- ‌تحقيق پيشرفته با گروه كانون
- آموزش اصول سرپرستي و فروش
- بازاريابي صنعتي
- مديريت ارتباط با مشتريان
- ‌فرهنگ بازرگاني ايرانيان
- راهنماي مديريت مؤسسات كوچك و متوسط (SMEs)

معرفی کتاب
مديريت و بازاريابي شركتهاي حمل‌ونقل هوايي (مصطفی میر)...........................................63
چکیده: "معرفي كتاب"، آن هم كوتاه و گزيده، هدف اصلي اين صفحه است.
در اين صفحه به اختصار كتابهاي برجسته‌ي بازاريابي جهان معرفي مي‌شود.
در اين شماره كتابي معرفي شده است كه از سال 2007 تاكنون 7 بار چاپ و توزيع شده است؛ كتابي از استيفن شاو(Stephen Shaw) درباره‌ي مديريت و بازاريابي خطوط پروازي (Airline Marketing and Management)
آيا اين كتاب براي خطوط پروازي ايران، حرفهاي تازه‌اي دارد؟

فيلم آموزش بازاريابي هاروارد ..............................................64
عنوان و موضوع ‌فيلم آموزشي اين شماره:‌ رهبران آینده را کجا پیدا کنیم